-
Muslimani iz Crne Gore u Albaniji
Za stanovništvo od Prokletija prema Skadarskom jezeru, koje je većim dijelom predmet ovog posmatranja, poznato je da se razvijalo kao brdsko i u uslovima plemenske organizacije, u kojima je stočarska proizvodnja bila primarna, te da je ono, kao takvo, bilo…
-
Ćilimarstvo na Gronjoj Pešteri
Ćilimarski zanat ili ćilimarska tkačka radinost ima veoma dugu tradiciju u Sandžaku. U našoj je nauci malo, ili sasvim nedovoljno, istraživan, tako da su široj javnosti ostale, gotovo nepoznate, studije o ćilimarskom zanatu, tehnikama tkanja i izrade , zastupljenosti motiva,…
-
Pad srednjovjekovne bosanske drzave
Još u posljednjoj deceniji Tvrtkove vladavine, u doba najvećeg uspona bosanske države, postavljeni su temelji moći trima velikim vlastelinskim rodovima: knezovima Hrvatinić ima, Hranićima Kosačama i Radinovićima Pavlovićima. Uz njih je postojao još jedan broj velmoža, ali ne tolike moći,…
Bosanski jezik
-
Jezičke nedoumice
Od svih vrsta riječi, glagoli su najbrojniji i najčešći u upotrebi. Oni ne izražavaju samo radnju, zbivanje i stanje, već obilježavaju i vrijeme (prošlo, sadašnje, buduće). Kao glagolski oblici, grupisani…
-
O lingvističkim interpretacijama
U tumačenju književnog djela polazište može biti pošiljalac (pisac), primalac (čitalac) ili sama poruka (tekst). Otuda i veliki broj pravaca, škola i metoda koji se bave knjževnim djelom. Biološka kritika…
-
Jezički izraz usmenog stvaralaštva Bošnjaka
Književnojezički izraz Bošnjaka u turskom periodu imao je četiri posebna pravca razvoja. Četiri književne koine dale su svoj pečat modernom jezičkom izrazu premda samo jedna od njih – usmena koine…
Historija
-
Hadžet: Masovna grobnica i mjesto zločina nad sandžačkim Bošnjacima (1944-1946)
Odmah nakon završetka Drugog svjetskog rata i ulaska partizana u sandžačke gradove, komunistička vlast je donijela odluku da po kratkom postupku kažnjava sve one koji po njihovoj procjeni nisu bili…
-
Paše i begovi Bihora
Pojava paša i begova vezana je za dolazak Turaka na prostorima Bihora i drugih područja na kojima je bilo doseljavanje Muslimana. Odmah po završetku kosovske bitke 1389. godine, i nakon…
-
Tegoba opstanka – Opšte privredne i životne prilike u Sandžaku između dva svjetska rata
Opšte privredne i životne prilike u Sandžaku između dva svjetska rata Veoma nepovoljna društveno-ekonomska kretanja zahvatila su Sandžak krajem XIX vijeka kada se on odvaja od Bosne i Hercegovine koju…
Bošnjaci
-
Načertanije
Program spoljašne i nacionalne politike Srbije na koncu 1844. godine SADRŽAJ: * O Iliji Garašaninu * NAČERTANIJE * Politika Srbije * Primječanija o razdeljenju carstva * O sredstvima, kojima bi…
-
O genezi ideje Bosanske, Bošnjačke nacije
Enver Redžić, Sto godina muslimanske politike u tezama i kontraverzama istorijske nauke, Akademija nauka i umjetnosti BiH, Institut za istoriju, Sarajevo, 2000, str. 220. Knjiga s naslovom Sto godina muslimanske…
-
Život i djelo Šejha Mustafe efendije Čolića 1
U Bosni, od vremena feth-a pa do današnjih dana, djelovao je i radio veliki broj učenjaka relevantnih u cjelini za islamski svijet, među kojima je bio i veliki broj živih…
Književna kritika i esejistika
-
Husein Bašić – slavuj iz plavskog gnijezda
U jednom od zadnjih razgovora sa Huseinom Bašićem, prije njegove smrti, rekao mi je da pisac treba da ostavi autobiografske bilješke o svom životu i stvaralaštvu, da se ne bi…
-
Od hronike do pseudohronike – Irfan Horozović, Psi od vjetra
Irfan Horozović, Psi od vjetra, porodična trilogija , TDK Šahinpašić, Sarajevo, 2003. Živi klasik bošnjačke i bosanskohercegovačke književnosti, Irfan Horozović, čiji se opus sastoji od popriličnog broja pripovjedaka, drama i…
-
Svako vrijeme ima svoju zvijezdu – Zuvdija Hodžić, Davidova zvijezda
Zuvdija Hodžić, Davidova zvijezda, Hograf, Beograd-Podgorica, 1993. Najprije smo ga upoznali kao pjesnika, zatim kao pripovjedača i na kraju kao romansijera. Riječ je o Zuvdiji Hodžiću, autoru zbirke pjesama Na…
Kulturno nasljeđe
-
Selo Koniče i kašikarsko-drvodeljarski zanati Koničana
Na rubnom dijelu Koštampolja, iza prijevoja Jarutskog uzvišenja, zvanog Debela brda, okrenuto ka jugu u jednoj kotlini, leži selo Koniče. Prije bi se reklo da pripada tutinskom kraju negoli, čuvenom,…
-
Derviš Ahmed Gurbi baba
Na listi naših starih divanskih pjesnika osmanlijskog perioda, posebno mjesto zauzima veliki šahir (tur. pjesnik) Derviš Ahmed Gurbi.Istraživanja velikog broja osmanologa svjedoče da je riječ o književniku iz XVIII. vijeka…
-
Ćilimarstvo na Gronjoj Pešteri
Ćilimarski zanat ili ćilimarska tkačka radinost ima veoma dugu tradiciju u Sandžaku. U našoj je nauci malo, ili sasvim nedovoljno, istraživan, tako da su široj javnosti ostale, gotovo nepoznate, studije…
Bibliografije
-
Prilog evidentiranju bošnjačkih spomenika kulture
Andrejević, Andrej: Altun-alem džamija u Novom Pazaru – Novopazarski zbornik 1/1977. (121-136 str.) Andrejević, Andrej: Dva novopazarska amama, Godišnjak balkanološkog instituta, Balkanica VII, Beograd, 1976. (291-307 + 8 str.) Andrejević,…
-
Bibliografija "Novopazarskog zbornika" (1977-2007)
1. Avdić Avdija: – Političke prilike u Novopazarskom sandžaku krajem XIX i početkom XX veka, 3/1979, 53–65. – Novopazarski sandžak u svetlu događaja velike istočne krize (1875–1878), 8/1984, 133–141. –…
Književnost za djecu
-
Buvljak u čerkez mahali
– Djed i Asmir šetaju – Ibro sapundžija je pogodio, a kao da je lupio: “Za tebe, amidža, banku ne bih dao, a iskustvo bih ti kupio”. “Navali, narode! To…
-
Daždevnjaci
1. Kad se svuče behar sa voćaka, Šavčani počnu sa strižom ovaca. Avlije se zabijele kao usred zime i napune maskarom i smijehom. Samo ovce tužno bleje. Stoje začuđene uz…
-
Mačka i tačka
Dugo je Kemal jurio mačku, Zaboravio da stavi tačku. U dar-maru, po ševaru, Kemal pogodi pravo u baru. Bačen u ambis slijepim krosom, Svede račune-radost mu kratka, Smrdljivu baru ore…
Periodika
-
Zlatan Čolaković ( Zagreb 13. II 1955- Boston 20. XII 2008)
Prerana i iznenadna smrt jednog od najboljih znalaca epike balkanskih naroda, učenika najpoznatijih harvardskih profesora i velikog prijatelja Crne Gore i njenog epskog nasljeđa, dr Zlatana Čolakovića, predstavlja nenadoknadiv gubitak…
-
Bosna u sepetu trešanja
Pitaš me šta je Bosna? Čudiš se što kažem da ni jedna zemlja nije ono što o njoj kažu naučnici? Misliš da je tačnije ono što narod priča? Ili da…
-
Dotjerivanje smrti
Svih naših djela (i nedjela, ako ih ima) mezari su tragovi, putokazi i biljezi da smo postojali, da nas je bilo u nekom trenutku mraka i svjetlosti i da je…
Pisana književnost
-
Nafaka
Zborili su naši stari, da su čuli od starih koji čuše od onih još starijih riječ koju ovi od svojih starih čuše, da sve što je čovjeku jurge i muke…
-
Ukrotitelj patuljaka
Čovek koji je, izvukavši se iz rake, rutinski obrisao znoj sa čela, blatnjavu krpu prekrio prašnjavom šakom na vrhu lopate i na nju legao podratkom, prisustvovao je najkraćem pogrebu na…
-
Murat
U suton grupa ljudi i jedna žena stigoše u peštersko selo Ravaništa. Seljacima koje su sretali usput nazivahu “Akšamhajrala” i dijeljahu cigare. Stanovnici Ravaništa prepoznaše među njim svoju odivu, Hajriju,…
Usmena književnost
-
Bošnjačka narodna pjesma sevdalinka
U Bosni i Hercegovini, njenim planinama i vrletnim gorama narod je stvarao narodne napjeve koji su predmetom posebnih istraživanja postali u drugoj polovini 19. stoljeća, a tek primjenom fonografa pribiranje…
-
Mevlud u tradiciji Bošnjaka
Teško je naći oblik književnog stvaralaštva u kojem su osobenost i izražajnost bošnjačkog duhovnog bića tako prepoznatljive kao što su to u mevludu. I ne samo to, mevlud je zadržao…