-
Bošnjaci – Historija, tradicija, kultura (VIII dio)-Doba osmanske vladavine
Prema ranim osmansko-turskim hronikama, Osmanlije potiču iz Centralne Azije, iz nomadskog plemena Kayi Turaka, jednog organka Turaka Oghuza, koji su pod pritiskom mongolskih najezda izbjegli u Anadoliju tokom treće decenije XIII stoljeća. Kasnije hronike, od kojih su mnoge prepletene legendama…
-
O djelovanju Gajreta u Sandžaku između dva svjetska rata
Gajret je sa svojim djelovanjem u Sandžaku počeo 1920. godine. Najpre je došlo do uspostavljanja njegovog pododbora u Priboju. Iste godine imenuju se povjerenici u Prijepolju (4), Novoj Varoši (3), Novom Pazaru (2), Bijelom Polju (2), Sjenici (2), i u Pljevljima…
-
Obraz
Oženio se Ćazim Vučelj, Filjkom Đekić iz Točilova, koja je bila čuvena po svom azginluku, da je svakome voljela da prkosi, a najviše Ćazimu. Takvu je imala hilu da je svakome loncu bila poklopac. Vikali su ljudi da je vrtljivija…
Bosanski jezik
-
Za i protiv Vuka
Studija, 1967. Štampano izdanje Džepna knjiga Beogradskog izdavačko-grafičkog zavoda Glavni i odgovorni urednik Dimitrije Tasić Uređuju: Radoslav Bratić, Ljubiša Jeremić, Ljiljana Lapčević, Miroslav Maksimović, Rajko Petrov Nogo, Jovan Radulović, Tiodor…
-
Sirovina je slična
(Jezik je ona kljucna dimenzija Bosne i Hercegovine po kojoj je ova zemlja jedinstvenija od svih drugih zemalja sa zajednickom jezicno-govornom supstancom. No, rezultati rata i ideologijska apsolutizacija nacionalne kulture…
-
Književnojezički izraz Bošnjaka u austrougarskom periodu
U austrougarskom periodu tok književnojezičkog izraza Bošnjaka pravi sudbonosni zaokret koji se sastoji u pokušaju spajanja kulture Istoka s modernim duhom Zapada. Preobražaj do kojega dolazi posljedica je djelovanja unutarjezičkih…
Historija
-
Ko je ko u Bošnjaka
Imaju li Bošnjaci elitu? Na marginama značajnog izdavačkog projekta VKBI Ko je ko u Bošnjaka, naš suradnik pokušava odgovoriti na važno pitanje mjesta, uloge i značaja bošnjačke inteligencije u oblikovanju…
-
Šerijatski sudovi u kraljevini Jugoslaviji
U jugoslovenskoj državi 1918-1941. godine muslimansko stanovništvo je pitanja iz domena ličnog statusa, porodičnog i naslednog prava i poslova vezanih za institucije islamskih zadužbina (vakufa) rešavalo je po propisima šerijatskog…
-
Muslimani iz Crne Gore u Albaniji
Za stanovništvo od Prokletija prema Skadarskom jezeru, koje je većim dijelom predmet ovog posmatranja, poznato je da se razvijalo kao brdsko i u uslovima plemenske organizacije, u kojima je stočarska…
Bošnjaci
-
Život i djelo Šejha Mustafe efendije Čolića 1
U Bosni, od vremena feth-a pa do današnjih dana, djelovao je i radio veliki broj učenjaka relevantnih u cjelini za islamski svijet, među kojima je bio i veliki broj živih…
-
Načertanije
Program spoljašne i nacionalne politike Srbije na koncu 1844. godine SADRŽAJ: * O Iliji Garašaninu * NAČERTANIJE * Politika Srbije * Primječanija o razdeljenju carstva * O sredstvima, kojima bi…
-
O genezi ideje Bosanske, Bošnjačke nacije
Enver Redžić, Sto godina muslimanske politike u tezama i kontraverzama istorijske nauke, Akademija nauka i umjetnosti BiH, Institut za istoriju, Sarajevo, 2000, str. 220. Knjiga s naslovom Sto godina muslimanske…
Književna kritika i esejistika
-
Njegoš kao bojna truba
Njegoševo shvatanje sile njegov je golemi grijeh, kako sa stanovišta zdrave hristologije, tako i s tačke laičkog poimanja pravičnosti i pravde na svijetu. Jovana pohađa kurs srpskog jezika u jednoj…
-
Pogrešno postmoderniziranje modernističkog romana – Jasmina Musabegović
Jasmina Musabegović, Most, Sejtarija, Sarajevo, 2003. Pojam roman u periodu postmoderne postaje rastegljivijim nego prije. Kombiniranjem narativnih i nenarativnih, proznih i stihovnih, književnih i neknjiževnih elemenata otvara se znatno više…
-
Transformacija motiva
U okviru utjecaja jednog umjetničkog djela na drugo, u našem slučaju usmene književnosti na pisanu, posebno mjesto zauzima preuzimanje, odnosno pozajmljivanje motiva. Motiv kao najmanji dio priče koji se pritom…
Kulturno nasljeđe
-
Hajrat u Melaju
Selo Melaje je jedno od najstarijih naselja na Pešteru. Pripada planinsko-ravničarskim selima razbijenog karaktera. Nalazi se sa lijeve i desne strane regionalnog puta Novi Pazar-Rasno (preko Delimeđa). Prema našim saznanjima,…
-
Ćilimarstvo na Gronjoj Pešteri
Ćilimarski zanat ili ćilimarska tkačka radinost ima veoma dugu tradiciju u Sandžaku. U našoj je nauci malo, ili sasvim nedovoljno, istraživan, tako da su široj javnosti ostale, gotovo nepoznate, studije…
-
Beogradske tekije, tarikati, šejhovi
Kada je januara 2005. godine grupa sufija iz hrama Mevlevi Galata u Istanbulu izvela svoj impresivni sema obred u beogradskom Domu omladine, malo koji radoznalac koji je prisustvovao tom događaju…
Bibliografije
-
Bibliografija "Novopazarskog zbornika" (1977-2007)
1. Avdić Avdija: – Političke prilike u Novopazarskom sandžaku krajem XIX i početkom XX veka, 3/1979, 53–65. – Novopazarski sandžak u svetlu događaja velike istočne krize (1875–1878), 8/1984, 133–141. –…
-
Prilog evidentiranju bošnjačkih spomenika kulture
Andrejević, Andrej: Altun-alem džamija u Novom Pazaru – Novopazarski zbornik 1/1977. (121-136 str.) Andrejević, Andrej: Dva novopazarska amama, Godišnjak balkanološkog instituta, Balkanica VII, Beograd, 1976. (291-307 + 8 str.) Andrejević,…
Književnost za djecu
-
Priča o svicima
1. U pozni sumrak, kad zraka utamni i dobije boju prezrelih kupina, zasvijetli u polju prvi svitac. Ko ga opazi, taj mu se raduje. “Pao je negdje prvi snop”, kaže…
-
Leptiri
O, leptirice, muslimanko, u razrezanom plaštu sva – ti životnice i umiranko tako si velika i sjaš. O. Mandeljštam Iznad duvarina u našoj avliji pojave se krajem jula dva krupna…
-
Džibo
U selu se opet pojavio Džibo Hota. To je jedan stari ludak iz Kladnice. Ima dugu riđu bradu, visok je, mršav, ali snažan. Govori se da u huji može iščupati…
Periodika
-
Pjesnici – svojevrsni čuvari svoga maternjega jezika
"Uvijek se možemo pitati šta je to pjesma, šta je to poezija, šta je to književna riječ – što nas, na neki način drži, na okupu. Ima jedna velika misao…
-
Urezano u kamenu i pamćenju
Monografija „Urezano u kamenu i pamćenju" predstavlja zajednički projekat već uvježbanog autorskog tandema kojeg sačinjavaju istaknuti knjižvnik i kulturolog Zaim Azemović i poznati akademski slikar i pedagog Zećir Luboder. Tretira…
-
O zabludama i o Istini
U svojoj klasičnoj hermenutičkoj studiji "Istina i metod" Gadamer opominje na nužno prisustvo predrasude u svakoj recepciji svijeta koja pretenduje na istinost, posebno u nauci, i osobito još u području…
Pisana književnost
-
Rad i dar
Nekada, davno, prije no što su ljudi pisali, živjela neka ljepotica, princeza, i odbila je mnoge prosce. Ta princeza, kaže priča, nije rođena no je s neba spuštena među ljude.…
-
Moba
Sit gladnom, zdrav bolesnom, lopov poštenom, lažov iskrenom, loš dobrom ne vjeruje, bogat prosjaka ne daruje niti u “Dabogda imao, pa nemao” vjeruje, blago onom ko drugoga kao sebe, ko…
-
Bunar
Voda je sva krenula naprijed, zatalasala se – bistra, široka, i u njoj se zaljuljao crven mjesec, i kraj njega zvijezde, crvene i one, duboke. Vjetar je duvao kroz travuljine,…
Usmena književnost
-
Bošnjačka narodna pjesma sevdalinka
U Bosni i Hercegovini, njenim planinama i vrletnim gorama narod je stvarao narodne napjeve koji su predmetom posebnih istraživanja postali u drugoj polovini 19. stoljeća, a tek primjenom fonografa pribiranje…
-
Mevlud u tradiciji Bošnjaka
Teško je naći oblik književnog stvaralaštva u kojem su osobenost i izražajnost bošnjačkog duhovnog bića tako prepoznatljive kao što su to u mevludu. I ne samo to, mevlud je zadržao…